Een Vlaamse minister van Justitie: klauwende leeuw of dode mus?

Het Vlaamse Regeerakkoord creëert een Vlaamse minister van Justitie. Daarmee lijkt de regering-Jambon I voornemens om haar justitiebevoegdheden maximalistisch in te vullen. De vraag is waar de uiterste grens van die bevoegdheden ligt, en hoeveel ruimte het Grondwettelijk Hof de Vlaamse decreetgever daarbij zal willen geven. In deze blogpost vragen professor Stefan Sottiaux en Karel Reybrouck zich af of de Vlaamse ministerpost van Justitie een voorbode is van een onzichtbare staatshervorming, of louter een interne reorganisatie inhoudt. Kortom, toont de Vlaamse minister van Justitie zich een klauwende leeuwin of eerder een dode mus?
Continue reading “Een Vlaamse minister van Justitie: klauwende leeuw of dode mus?”

Wie bewaakt de bewakers? Artikel 48 van de Grondwet onder vuur

Sinds het arrest-Grosaru van het EHRM is duidelijk dat  de Belgische regeling van de goedkeuring van de geloofsbrieven door het pas verkozen parlement, verankerd in artikel 48 Grondwet, de toets aan artikel 3 EP EVRM niet kan doorstaan. Nochtans is die grondwetsbepaling niet opgenomen in de recentste herzieningsverklaring, zodat zij in de huidige legislatuur niet kan worden herzien.  In het recente arrest G.K. t. België liet het EHRM na om België op dit punt te veroordelen. In een paar andere hangende zaken lijkt een dergelijke veroordeling echter onafwendbaar. Eén van die zaken werd recent aan de Grote Kamer van het EHRM voorgelegd.

Continue reading “Wie bewaakt de bewakers? Artikel 48 van de Grondwet onder vuur”

Democratisch grondwetgeven in België? Voorbij artikel 195 Grondwet

Weinig grondwetsartikelen hebben zo’n levendige academische discussie teweeggebracht als artikel 195 Gw. dat de wijzigingsprocedure voor de Grondwet uiteenzet.  De roep om een democratisch tot stand gekomen grondwet lijkt steeds luider te klinken, zo ook op het Colloquium Welke Grondwet/Quelle Constitution. Wat hierbij echter vaak over het hoofd wordt gezien is dat artikel 195 Gw.  helemaal niet gewijzigd hoeft te worden om het democratische karakter van het Belgische grondwetswijzigingsproces te versterken.

Continue reading “Democratisch grondwetgeven in België? Voorbij artikel 195 Grondwet”

De obscure federale bevoegdheidssfeer – van haar nevelen ontdaan?

In 2020 blaast het Belgische federalisme vijftig kaarsjes uit. Staatshervorming na staatshervorming werden meer en meer federale materies toegekend aan de deelstaten. Na zes etappes beschikken de gemeenschappen en de gewesten over sterke, volwassen instellingen en een ruim scala aan bevoegdheden. Maar wat is vandaag dan nog federaal? Continue reading “De obscure federale bevoegdheidssfeer – van haar nevelen ontdaan?”

Blijft het parlement bij de (godsdienst)les?

Met het kleinst mogelijke verschil – één stem – belette de Senaat eind april dat artikel 24 van de Grondwet voor herziening vatbaar zou worden verklaard. Daardoor kunnen tijdens de komende legislatuur geen wijzigingen worden aangebracht aan de grondwettelijke inbedding van de levensbeschouwelijke vakken binnen het leerplichtonderwijs. Op de conferentie ‘Quelle Constitution après 2019?/Welke Grondwet na 2019?’ gaven Johan Lievens en Adriaan Overbeeke twee aanzetten tot debat over een mogelijke bijsturing van de Grondwet.

Continue reading “Blijft het parlement bij de (godsdienst)les?”

De paradox van de preambule

In de aanloop naar de verkiezingen worden allerlei wijzigingen voorgesteld aan de Grondwet. Een evaluatie van de actualiteitswaarde van de Grondwet vergt niet alleen een reflectie over nieuwe bepalingen of de herziening van bestaande bepalingen, maar het vereist ook dat er kritisch wordt nagedacht over de noodzaak van het behoud van bepalingen of van de toegevoegde waarde van hangende voorstellen inzake de Grondwet. Zo betoogde Rimanque jaren geleden al dat de Grondwet zich tot de essentie diende te beperken. Wat met het idee om een preambule toe te voegen aan de Belgische Grondwet? Continue reading “De paradox van de preambule”