Grensperikelen

Waakzaamheid is geboden ten aanzien van verklaringen in de media door politici. Dat blijkt recent opnieuw naar aanleiding van de mogelijke fusie van enkele Limburgse gemeenten. Daarbij kunnen politieke prioriteiten en persoonlijk (politiek) gewin van belang zijn om gemeenten – aangespoord door de Vlaamse overheid – al dan niet samen te smelten. Continue reading “Grensperikelen”

De vrederechter: manusje-van-alles in het Vlaamse onteigeningsrecht

Op 1 januari 2018 trad het Vlaamse Onteigeningsdecreet in werking en werd de Raad voor Vergunningsbetwistingen bevoegd om te oordelen over annulatieberoepen tegen definitieve onteigeningsbesluiten. De gespecialiseerde onteigeningskamer van de Raad verklaart zich echter onbevoegd om te oordelen over de wettigheid van een onteigeningsbesluit van zodra de gerechtelijke onteigeningsprocedure wordt ingeleid voor de vrederechter. Deze bijzondere, historisch gegroeide bevoegdheidsverdeling tussen de bestuursrechter en de burgerlijke rechter heeft belangrijke gevolgen. Als echte manusjes-van-alles moeten de (alleenzetelende en niet-gespecialiseerde) vrederechters in onteigeningsdossiers complexe, vaak administratiefrechtelijke kwesties uitspitten om de wettigheid van de onteigening te kunnen beoordelen.

Continue reading “De vrederechter: manusje-van-alles in het Vlaamse onteigeningsrecht”

Samenwerkingsakkoorden als vlottende bevoegdheidsmechanismen

Het Belgisch federalisme berust in globo op twee schijnbaar tegengestelde doelstellingen. De grondwetgever koos van meet af aan voor de autonomie van de deelstaten; tezelfdertijd poogde men het federale niveau voldoende slagkracht te laten behouden. Een uitdagende evenwichtsoefening die na zes formele Staatshervormingen is uitgemond in een gordiaanse knoop. Bovendien liggen alle bevoegdheidsverdelende regels verankerd in de Grondwet en bijzondere wetten, waardoor elke wijziging een bijzondere meerderheid vereist, hetgeen in het huidige politieke landschap onbegonnen werk lijkt. Valt de knoop nog wel te ontwarren?

Continue reading “Samenwerkingsakkoorden als vlottende bevoegdheidsmechanismen”

Naar een algemeen wettelijk rookverbod in voetbalstadions? Enkele lessen uit het grondwettelijk recht.

No smoking decal

Op vrijdag 25 september 2020 werd em. prof. dr. baron André Alen, voorzitter van het Grondwettelijk Hof, toegelaten tot het emeritaat. Daags voordien verscheen het Liber amicorum André Alen, getiteld ‘Semper perseverans’, als eerbetoon. Een speciale blogreeks vestigt de aandacht op verschillende bijdragen in het boek. De bijdrage van David Keyaerts handelt over de (potentiële) impact van het gelaagde grondwettelijk recht op de toegang tot en de toegankelijkheid van de voetbalwereld. Deze blogpost gaat in op één van de onderzochte aspecten: het ontbreken van een wettelijk rookverbod in de tribunes van voetbalstadions. Continue reading “Naar een algemeen wettelijk rookverbod in voetbalstadions? Enkele lessen uit het grondwettelijk recht.”

Een bevoegdheidsgrondslag voor de Pandemiewet: de doctrine van de federale sanitaire noodbevoegdheid

Het advies over het langverwachte ontwerp van Pandemiewet kwam deze week uit de keuken van de Raad van State. Wie de appetijt mist om het zeventig bladzijden lange advies nr. 68.936/AV minutieus te bestuderen, krijgt in deze blogpost van Karel Reybrouck een samenvatting van het stuk over de bevoegdheidsverdeling. Continue reading “Een bevoegdheidsgrondslag voor de Pandemiewet: de doctrine van de federale sanitaire noodbevoegdheid”

Impliciet bevoegd of impliciete koerswijziging? Grondwettelijk Hof aanvaardt Brusselse schoolcontracten

 

Op 4 maart 2021 sprak het Grondwettelijk Hof zich uit over een vernietigingsberoep tegen de Brusselse ‘Schoolcontract’-ordonnantie. Die ordonnantie voorziet in een “gewestelijk programma voor stadshernieuwing gericht op een betere stedelijke integratie van de onderwijsinstellingen en het openstellen van scholen voor de buurt”. Het initiatief raakt aan gemeenschapsbevoegdheden, waaronder die m.b.t. onderwijs, maar valt niettemin binnen de impliciete bevoegdheden van het Gewest. Elk vanuit hun eigen expertise, ontleden Jonas Vernimmen (onderwijs in een meertalige context), Johan Lievens (onderwijs en Brussel) en Karel Reybrouck (bevoegdheidsverdeling en Brussel) dit arrest. Continue reading “Impliciet bevoegd of impliciete koerswijziging? Grondwettelijk Hof aanvaardt Brusselse schoolcontracten”

Hoe het Coronavirus onze bevoegdheidsverdeling op de proef stelt

Mondmaskerorders, de corona-app, een nachtklok, een veralgemeende mondmaskerplicht, het sluiten van de scholen… de coronacrisis stelt onze bevoegdheidsverdeling op de proef. Sommige bevoegdheidskwesties waren non-discussies. Zo kan élke overheid mondmaskers bestellen, zoals er ook niet één bevoegde overheid is om stylo’s en notitieboekjes aan te kopen. Andere bevoegdheidsvraagstukken verdienen wel meer aandacht. In deze bijdrage zet Karel Reybrouck enkele bedenkingen op een rijtje. Continue reading “Hoe het Coronavirus onze bevoegdheidsverdeling op de proef stelt”

Ministeriële verantwoordelijkheid in crisis(tijd)

Een spontaan advies van de Nederlandse Raad van State over ministeriële verantwoordelijkheid en het belang daarvan voor een gezonde democratie, zet aan het denken. Een minister is slechts verantwoordelijk voor de aangelegenheden waarvoor deze bevoegd is. Wanneer die bevoegdheid ter discussie staat, wordt het moeilijk. De complexe Belgische staatsstructuur biedt dekking voor de ter verantwoording geroepen minister, maar niet zelden ten koste van het vertrouwen in de politiek zelf. Dat komt de democratie niet ten goede.  De coronacrisis biedt een aantal spijtige voorbeelden. Sebastiaan De Meue licht toe. Continue reading “Ministeriële verantwoordelijkheid in crisis(tijd)”

Een Vlaamse minister van Justitie: klauwende leeuw of dode mus?

Het Vlaamse Regeerakkoord creëert een Vlaamse minister van Justitie. Daarmee lijkt de regering-Jambon I voornemens om haar justitiebevoegdheden maximalistisch in te vullen. De vraag is waar de uiterste grens van die bevoegdheden ligt, en hoeveel ruimte het Grondwettelijk Hof de Vlaamse decreetgever daarbij zal willen geven. In deze blogpost vragen professor Stefan Sottiaux en Karel Reybrouck zich af of de Vlaamse ministerpost van Justitie een voorbode is van een onzichtbare staatshervorming, of louter een interne reorganisatie inhoudt. Kortom, toont de Vlaamse minister van Justitie zich een klauwende leeuwin of eerder een dode mus?
Continue reading “Een Vlaamse minister van Justitie: klauwende leeuw of dode mus?”